صورت ، موضوع ( نماز جمعه ) باقى است و حكم حرمت برداشته شده . ولى در باب تزاحم ، وقتى كه يكى از دو غريق عالم بود ، مكلف بايد اقدام به نجات او كند . يعنى امر به نجات غريق عالم ترجيح دارد . در اين حال كه مكلف مشغول به نجات اين غريق شد ، موضوع حكم دوم ( غريق غير عالم ) منتفى مىشود ( غرق مىشود ) . زيرا مكلف قدرت بر نجات او ندارد و با عدم قدرت ، تكليف متوجه او نيست . 3 - مرجحات در باب تعارض و تزاحم متفاوت هستند . مرجحات باب تعارض يا صدورى هستند ، مثل موافقت با مشهور و صفات راوى ، يا جهتى هستند ، مثل مخالفت با عامه ، و يا مضمونى هستند ، مثل موافقت با قرآن و سنت . ولى مرجحات باب تزاحم ، امور ديگرى است ، مثل : بدل نداشتن يكى از دو واجب ، يا فورى و مضيّق بودن و . . . به عنوان « تزاحم » رجوع شود . در تعارض ، مقتضاى قاعده اوليه و ادلّه چيست ؟ در اينكه مقتضاى قاعده ، با قطع نظر از ادله‌ى ترجيح و تخيير چيست ؛ اختلاف است . برخى معتقدند كه مقتضاى قاعده ، ساقط شدن هر دو دليل است ، و برخى معتقدند كه مقتضاى قاعده ، تخيير است . - مقتضاى ادله : هرچند مقتضاى قاعده‌ى اوليه در تعارض دو دليلى كه هيچ‌كدام ترجيحى بر ديگرى ندارد ، به نظر مشهور تساقط است ، ولى ادله فراوانى وجود دارد كه در اين قبيل موارد دلالت بر عدم سقوط مىكنند . ولى بعد از قبول ادله دالّ بر عدم سقوط متعارضين ، اختلاف است در اينكه آيا مقتضاى ادله ، تخيير در اخذ يكى